مجله آموزشي موتو موسوي

اكثر موتورسوارا فكر مي كنن اگه فرمان موتور كراس بعد از سقوط ظاهرا سالمه، مشكلي نيست. ولي واقعيت اينه كه فرمان ممكنه خم شده باشه بدون اينكه متوجه بشي. يه خميدگي ۲-۳ ميليمتري كه با چشم غيرمسلح نمي بيني، مي تونه كنترل رو خراب كنه، خستگي دست رو زياد كنه، و در بلندمدت مشكلات جدي ايجاد كنه. بعضيا چند ماه با فرمان خم شده مي رن و فكر مي كنن مشكل از خودشونه.

چرا فرمان بعد از سقوط خم ميشه؟

وقتي موتور زمين مي خوره، اولين چيزي كه معمولا برخورد مي كنه فرمانه. حتي اگه هندگارد داشته باشي، نيروي ضربه به فرمان منتقل ميشه.

فرمان هاي فولادي

فرمان هاي فولادي انعطاف دارن. در برخورد خم ميشن ولي نمي شكنن. اين مزيت و معايبش رو داره:

مزيت: شكسته نميشه و مي توني ادامه بدي

معايب:

• ممكنه متوجه خميدگي نشي
• خميدگي تدريجي رخ ميده
• صاف كردن هم كاملا به حالت اول برنمي گردونه

فرمان هاي آلومينيومي

آلومينيوم سفت تره. يا سالم مي مونه يا مي شكنه. خميدگي كمتري تحمل مي كنه.

مزيت: اگه سالم موند، واقعا سالمه

معايب:

• ممكنه در ضربه شديد بشكنه
• ترك هاي ريز ممكنه ايجاد بشه كه بعدا ميشه شكستگي
• صاف كردنش خطرناكه

چطور بفهمي فرمان خم شده؟

تست چشمي

از جلوي موتور نگاه كن. فرمان بايد كاملا متقارن باشه. اگه يه طرف بالاتر يا پايين تره، خم شده.

نكته: گاهي تفاوت خيلي كمه و نمي بيني. به همين خاطر تست ديگه هم لازمه.

تست دست

• دست هات رو روي دو طرف فرمان بذار
• چشمات رو ببند
• ارتفاع دو طرف رو احساس كن

اگه يكي بالاتر يا پايين تر احساس شد، فرمان خم شده.

تست خط كش

يه خط كش يا چوب مستقيم رو روي فرمان بذار (از يه طرف تا طرف ديگه). اگه خط كش صاف نبود، فرمان خم شده.

تست رانندگي

اگه موقع رانندگي احساس مي كني:

• يه طرف سنگين تره
• بايد فرمان رو كج نگه داري كه موتور مستقيم بره
• دستات توي يه زاويه ناراحت كننده قرار مي گيرن

احتمالا فرمان خم شده.

تفاوت انواع خميدگي

صاف كردن يا تعويض؟

كي ميشه صاف كرد؟

فرمان فولادي با خميدگي جزئي (كمتر از ۵ ميليمتر):

• خميدگي افقي ساده
• فقط در يك نقطه خم شده
• هيچ تركي نداره

كي بايد حتما تعويض كرد؟

شرايط خطرناك:

• هر نوع ترك روي فرمان
• خميدگي شديد (بيش از ۱ سانتيمتر)
• فرمان آلومينيومي خم شده
• خميدگي در چند نقطه
• پيچ خوردگي
• فرمان قبلا يكبار صاف شده

چرا صاف كردن هميشه جواب نميده؟

وقتي فلز خم ميشه، ساختار مولكولي ش تغيير مي كنه. صاف كردن شكل رو برمي گردونه ولي استحكام كمتر ميشه. فرمان توي همون نقطه ضعيف تر شده و احتمال شكستن زياده.

تجربه واقعي: خطر صاف كردن

يكي از موتورسوارا تعريف كرد كه فرمان موتور كراسش بعد از يه سقوط كمي خم شد. رفت صافش كرد. يه ماه بعد، توي يه پرش، فرمان از همون نقطه اي كه صاف شده بود شكست.

موتور كنترل رو از دست داد و به شدت زمين خورد. دست و شونش آسيب ديد و چند هفته نتونست تمرين كنه. گفت اگه همون موقع فرمان عوض مي كرد، اين اتفاق نمي افتاد.

حالا هر وقت فرمانش خم ميشه، فورا عوضش مي كنه. مي گه جون و سلامتيش ارزش تعويض فرمان رو داره.

نصب فرمان جديد: نكات مهم

مطابقت ابعاد

فرمان جديد بايد دقيقا همون ابعاد فرمان قبلي رو داشته باشه:

• پهنا
• ارتفاع
• انحنا
• زاويه عقب برگشت

اگه ابعاد فرق كنه، وضعيت بدنت تغيير مي كنه و ممكنه ناراحت باشي.

نصب صحيح

مراحل: ۱. كلمپ بالايي رو كاملا باز كن ۲. اهرم ها و دسته گاز رو شل كن (نيازي به جدا كردن كامل نيست) ۳. فرمان قديمي رو دربيار ۴. فرمان جديد رو بذار و موقعيتش رو تنظيم كن ۵. اهرم ها رو جابجا كن ۶. كلمپ رو محكم كن (پيچ ها رو به صورت متقاطع) ۷. اهرم ها رو تنظيم و محكم كن

نكته مهم: فرمان بايد طوري باشه كه وقتي روي پايه وايستادي، مچ دستات راحت باشن.

جلوگيري از خم شدن فرمان

استفاده از هندگارد قوي

هندگارد با بازوي فلزي مي تونه فشار زيادي رو تحمل كنه و از فرمان محافظت كنه. در برخورد، اول هندگارد ضربه رو مي گيره.

تكنيك افتادن صحيح

وقتي احساس مي كني داري مي افتي:

• سعي كن خودت رو از موتور جدا كني
• فرمان رو ول كن (نگه داشتن فرمان باعث ميشه نيروي بيشتري بهش وارد بشه)
• بذار موتور تنها بيفته

البته اين تو كسري از ثانيه بايد اتفاق بيفته و نياز به تمرين داره.

پارك كردن صحيح

موتور رو روي استند وسط بذار، نه روي كنار. استند كناري فشار مي ياره به يه طرف فرمان و اگه موتور بيفته، فرمان خم ميشه.

بازرسي منظم

حتي اگه نيفتادي، فرمان رو هر چند وقت يكبار چك كن:

هر ماه:

• از جلو نگاه كن ببين متقارنه يا نه
• دست بكش ببين يه طرف بالاتر نيست

بعد از هر سقوط:

• كامل بازرسي كن
• تست هاي بالا رو انجام بده
• در صورت شك، به مكانيكي نشون بده

هر ۶ ماه:

• از نظر ترك هاي ريز بررسي كن
• محل اتصال به كلمپ رو چك كن

نشانه هاي خستگي فلز

فرمان موتور كراس با زمان خسته ميشه. حتي بدون سقوط، لرزش و فشار مداوم مي تونه فلز رو ضعيف كنه.

علائم خستگي:

• تغيير رنگ در نواحي پرفشار
• ترك هاي ريز (به خصوص نزديك كلمپ)
• صداي ترق در هنگام فشار
• احساس لرزش بيشتر از معمول

اگه اين علائم رو ديدي، حتي اگه فرمان خم نيست، تعويضش رو در نظر بگير.

تأثير فرمان خم روي عملكرد

كاهش كنترل

فرمان خم باعث ميشه كنترل يكنواخت نداشته باشي. يه طرف سنگين تره، يه طرف سبك تر.

خستگي زودهنگام

وقتي فرمان خم باشه، مچ دستات توي زاويه نامناسبي قرار مي گيرن. اين باعث خستگي و درد ميشه.

خطر در شرايط بحراني

توي يه مانور سريع يا پرش، نياز به كنترل دقيق داري. فرمان خم مي تونه واكنشت رو كند كنه.

خريد از موتوموسوي

موتوموسوي با واردات مستقيم فرمان موتور كراس از برندهاي معتبر، تنوع بالايي از محصولات با ابعاد و مشخصات مختلف رو عرضه مي كنه. تيم فني با تجربه كمك مي كنه فرماني با ابعاد دقيقا مشابه فرمان فعليت (يا متناسب با نيازت) انتخاب كني. همچنين خدمات بررسي فرمان بعد از سقوط و مشاوره درباره تعويض يا صاف كردن هم ارائه ميشه. با ضمانت اصالت كالا و ارسال سريع، مي توني فرمان سالم و باكيفيت داشته باشي.

سؤالات متداول

فرمان خم چقدر خطرناكه؟ بستگي به ميزان خميدگي داره. خميدگي جزئي كم خطرتره ولي باز هم بايد بررسي و درست بشه. خميدگي شديد خيلي خطرناكه.

آيا مي تونم خودم فرمان رو صاف كنم؟ نه توصيه نميشه. براي صاف كردن به ابزار و تجربه خاصي نياز داري. اگه اشتباه صاف كني، ممكنه بشكنه.

چطور بفهمم فرمان ترك داره؟ با چشم غيرمسلح سخته. ذره بين يا نور قوي كمك مي كنه. بهترين راه بردن پيش مكانيكي با تجربه ست.

فرمان آلومينيومي بهتره يا فولادي؟ براي كراس، فولادي معمولا بهتره چون در سقوط خم ميشه نه مي شكنه. آلومينيوم سبك تره ولي شكننده تره.

هر چند وقت بايد فرمان عوض كنم؟ بستگي به ميزان استفاده و تعداد سقوط ها داره. بعضيا هر فصل، بعضيا چند سال. ولي بعد از هر سقوط شديد چك كن.

جمع بندي

از تجربه اي كه دارم، مي تونم بگم فرمان موتور كراس يكي از اون قطعاته كه بعد از سقوط هميشه بايد چك بشه، حتي اگه ظاهرا سالم به نظر ميرسه. يه خميدگي كوچك كه الان معلوم نيست، مي تونه بعدا به مشكل جدي تبديل بشه.

هميشه بعد از افتادن، فرمان رو كامل بازرسي كن. تست هاي ساده اي كه گفتم رو انجام بده. در صورت شك، به مكانيكي نشون بده. تعويض به موقع فرمان مي تونه از حوادث جدي تر جلوگيري كنه. ايمني ات به درستي فرمان بستگي داره، پس جدي بگيرش.