مجله آموزشي موتو موسوي

فرمان موتور كراس بيشتر از اينكه يه قطعه ساده باشه، نقطه ارتباط مستقيم تو با موتوره. هر تصميمي كه مي گيري، هر حركتي كه مي كني، از طريق فرمان به موتور منتقل ميشه. يه فرمان نامناسب مي تونه باعث خستگي زودهنگام، كنترل ضعيف و حتي درد دست و شونه بشه. خيلي ها فكر مي كنن فرمان فقط بايد قوي باشه، ولي ابعاد، زاويه ها و تنظيمات هم به همون اندازه مهمن.

چرا فرمان كراس با فرمان هاي معمولي فرق داره؟

فرمان موتور كراس براي شرايط سخت افرود طراحي شده. سه تفاوت اصلي داره:

استحكام بالاتر: توي موتوكراس، فرمان بايد ضربات شديد، افتادن و برخورد با موانع رو تحمل كنه. مواد قوي تر و قطرهاي ضخيم تر استفاده ميشه.

پهناي بيشتر: فرمان هاي كراس معمولا بين ۷۸۰ تا ۸۲۰ ميليمتر پهنا دارن، در حالي كه فرمان هاي شهري حدود ۷۰۰-۷۵۰ ميليمترن. اين پهناي بيشتر كنترل بهتري در مسيرهاي ناهموار مي ده.

زاويه هاي خاص: ارتفاع، انحنا و زاويه عقب برگشت فرمان كراس طوري طراحيه كه با وضعيت بدن موتورسوار هنگام ايستادن روي پايه هماهنگ باشه.

جنس فرمان: فولاد يا الومينيوم؟

فولاد: انتخاب اقتصادي

فرمان هاي فولادي وزن بيشتري دارن ولي قيمتشون مناسبه. مزيت بزرگ فولاد اينه كه در برابر ضربه خم ميشه، نه اينكه بشكنه. يعني اگه افتادي و فرمان خم شد، مي توني صافش كني و دوباره استفاده كني.

مناسب براي:

• موتورسواران مبتدي
• تمرينات سخت
• كساني كه بودجه محدود دارن

الومينيوم: سبك و حرفه اي

فرمان هاي الومينيومي تا ۴۰٪ سبك تر از فولاد هستن. اين كاهش وزن باعث ميشه موتور چابك تر عمل كنه و خستگي دست كمتر بشه. ولي مشكلش اينه كه اگه شديد خم بشه يا ترك بخوره، بايد تعويض بشه.

مناسب براي:

• مسابقات
• موتورسواران حرفه اي
• كساني كه كاهش وزن براي شون مهمه

ابعاد فرمان و تاثيرشون

پهنا

پهناي فرمان مستقيما روي نحوه كنترلت تاثير مي ذاره. فرمان پهن تر اهرم بيشتري بهت مي ده كه براي مسيرهاي سنگين و سخت مفيده. ولي اگه قد كوتاهي داري يا بازوهات كوتاهه، فرمان پهن ناراحت كنندست.

تست ساده: دست هات رو روي فرمان بذار، ارنج ها بايد كمي خم باشن نه كاملا صاف و نه خيلي جمع.

ارتفاع و انحنا

ارتفاع فرمان تعيين مي كنه وضعيت بدنت چطوري باشه. فرمان بلندتر باعث ميشه راست تر بايستي، فرمان كوتاه تر بدنت رو جلو مي بره.

انحنا يا خميدگي فرمان روي راحتي مچ دست تاثير مي ذاره. انحناي بيشتر معمولا راحت تره، به خصوص براي رانندگي طولاني.

زاويه عقب برگشت

اين زاويه مشخص مي كنه انتهاي فرمان چقدر به سمت تو برگشته. زاويه بيشتر براي مچ دست راحت تره ولي ممكنه در مانورهاي سريع محدوديت ايجاد كنه.

تنظيم فرمان: مهم تر از انتخابش

خيلي ها فرمان خوب مي خرن ولي درست تنظيمش نمي كنن. نتيجش خستگي و كنترل ضعيفه.

زاويه نصب

فرمان بايد طوري نصب بشه كه وقتي روي پايه وايستادي، وضعيت طبيعي براي مچ دست ايجاد بشه. معمولا فرمان كمي به سمت جلو متمايله.

روش تنظيم:

１.  روي موتور بايست، دست ها رو روي فرمان بذار

２.  ارنج ها بايد كمي خم باشن

３.  مچ ها نبايد خيلي خم يا صاف باشن

４.  احساس طبيعي و راحتي داشته باشي

ارتفاع از كلمپ

فرمان رو مي توني بالاتر يا پايين تر توي كلمپ نصب كني. بالاتر كردن وضعيت راست تري مي ده، پايين تر كردن بدنت رو جلو مي بره.

موقعيت اهرم ها

بعد از تنظيم فرمان، بايد اهرم ترمز و كلاچ رو هم تنظيم كني. اهرم ها بايد در زاويه اي باشن كه دستت به راحتي بهشون برسه بدون اينكه مچ خم بشه.

نصب و تعويض فرمان

اگه مي خواي خودت فرمان عوض كني، اين مراحل رو دنبال كن:

ابزار موردنياز:

• اچار الن
• اچار تخت
• گريس
• اچار گشتاورسنج (اختياري ولي توصيه ميشه)

مراحل:

１.  كلمپ بالايي رو باز كن

２.  اهرم ها و دسته گاز رو شل كن (نيازي به جدا كردن كامل نيست)

３.  فرمان قديمي رو بيرون بيار

４.  فرمان جديد رو بذار و موقعيتش رو تنظيم كن

５.  اهرم ها رو جابجا كن

６.  كلمپ رو محكم كن

７.  اهرم ها رو تنظيم و محكم كن

نكته مهم: پيچ هاي كلمپ رو به صورت متقاطع محكم كن تا فشار يكنواخت باشه.

لوازم جانبي فرمان

هندگارد

هندگارد از دست ها و اهرم ها در برابر ضربه، شاخه ها و پرتاب سنگ محافظت مي كنه. براي افرود و كراس ضروريه.

نكات نصب:

• بايد با قطر فرمان سازگار باشه
• نبايد با سيم ها يا دسته گاز تداخل داشته باشه
• محكم بسته بشه ولي نه ان قدر كه فرمان رو له كنه

گريپ

گريپ كيفيت لمس و راحتي رو مشخص مي كنه. دو نوع اصلي هست:

نرم: راحت تر ولي زودتر فرسوده ميشه

سخت: دوام بيشتر ولي كمتر راحته

براي كراس، گريپ هاي متوسط بهترين انتخابن.

پد فرمان

پد فرمان روي ميانه فرمان نصب ميشه و در صورت برخورد سينه يا صورت با فرمان، از اسيب جلوگيري مي كنه. اگرچه كوچيكه، ولي مي تونه جراحات جدي رو كاهش بده.

تجربه واقعي: تفاوت فرمان مناسب

يكي از موتورسواران كراسي كه توي موتوموسوي مشاوره گرفت، مي گفت با فرمان استوك موتورش هر بار بعد از يه ساعت تمرين، دست هاش بي حس ميشدن و كمرش درد مي گرفت.

بعد از اندازه گيري و بررسي وضعيت بدنش، يه فرمان با ارتفاع بيشتر و پهناي كمتر براش انتخاب شد. گفت تفاوت شب و روز بود. حالا مي تونه دو ساعت تمرين كنه بدون اينكه خسته بشه و كنترلش هم بهتر شده.

اين نشون مي ده فرمان مناسب چقدر مي تونه تاثيرگذار باشه.

نكات مهم قبل از خريد

وقتي مي خواي فرمان موتور كراس بخري، اين موارد رو چك كن:

سازگاري: قطر مياني فرمان بايد با كلمپ موتورت سازگار باشه. معمولا ۷/۸ اينچ (۲۲ ميليمتر) يا ۱ اينچ ۱/۸ (۲۸.۶ ميليمتر) هست.

كيفيت جوش: محل جوش فرمان بايد صاف و بدون ترك باشه. جوش ضعيف مي تونه نقطه شكست باشه.

رنگ و پوشش: پوشش بايد از خوردگي محافظت كنه. فرمان هاي بدون پوشش يا با پوشش ضعيف زود زنگ مي زنن.

قيمت منطقي: فرمان خيلي ارزون معمولا كيفيت پاييني داره. نيازي نيست گران ترين رو بخري، ولي خيلي هم صرفه جويي نكن.

موتوموسوي با واردات مستقيم فرمان هاي موتور كراس از برندهاي معتبر، تنوع بالايي از محصولات با كيفيت رو عرضه مي كنه. تيم فني اماده مشاوره براي انتخاب فرمان متناسب با قد، وزن و سبك رانندگيته. با ضمانت اصالت كالا و ارسال سريع، خريد از موتوموسوي اطمينان و راحتي رو فراهم مي كنه.

سؤالات متداول

چطور بفهمم فرمان مناسب منه؟ بهترين راه امتحان كردنه. اگه امكان نداره، بر اساس قد و طول بازوت انتخاب كن. قد كمتر از ۱۷۰: فرمان ۷۸۰، قد ۱۷۰-۱۸۰: فرمان ۸۰۰، بالاي ۱۸۰: فرمان ۸۲۰.

ايا مي تونم فرمان خم شده رو صاف كنم؟ فرمان هاي فولادي رو مي توني با احتياط صاف كني، ولي اگه خم شديد باشه يا ترك داشته باشه، بايد تعويض بشه. فرمان هاي الومينيومي رو اصلا نبايد صاف كني.

كدوم برند بهتره؟ برندهاي معتبر كيفيت يكنواختي دارن. مهم تر از برند، ابعاد و سازگاري با نيازته.

هر چند وقت بايد فرمان عوض كنم؟ تا وقتي سالمه و خم يا ترك نداره، نيازي به تعويض نيست. ولي بعد از افتادن شديد، حتما بازرسي كن.

جمع بندي

از تجربه اي كه توي اين حوزه دارم، مي تونم بگم فرمان موتور كراس يكي از اون قطعاته كه انتخاب درستش تاثير مستقيم روي لذت و عملكردت داره. يه فرمان نامناسب مي تونه بهترين موتور رو هم ناراحت كننده كنه، و يه فرمان مناسب مي تونه موتور متوسط رو هم راحت و قابل كنترل كنه.

مهم ترين نكته اينه كه فرمان رو بر اساس ويژگي هاي فيزيكي خودت انتخاب كني، نه بر اساس اينكه ديگران چي استفاده مي كنن. تنظيم صحيح بعد از نصب هم به همون اندازه مهمه. وقت بذار، تست كن، و تنظيمات رو طوري انجام بده كه احساس طبيعي و راحت داشته باشي.